Էջ:Ghazaros Aghayan, Collected works, vol. 4 (Ղազարոս Աղայան, Երկերի ժողովածու, հատոր 4-րդ).djvu/616

Այս էջը սրբագրված չէ


ենք Կարապետ Կոստանյանի 1891 թ. դեկտեմբերի 25֊ի նամակում' ոլղրզ֊ ված Կարապետ Եզյանին ( էջմ իա ծնի ց—Պ ետերբուրգ ), «ԱյԱ օրերս — գրում է Կոստանյանր — այստեղ էր Աղայանր, որ եկել էր յուր դասագրքերի համար։ Նա այստեղից գնալիս, ոմանց ասել է, որ գնալու է ուղղակի Կ. Պոլիս և այնտեղից հանդիպելու է Երուսաղեմ» (Քաղվածել ենք Կ. Եզյանի ֆոնդից, որը պահվում է Լենինգր ադի' Ասիայի Ժողովոլրդների ինստիտոլ֊ տի արխիվային րամնում)։ Ժամանակի մամ ուլում ևս տեղեկություններ կան Աղայանի արտասահ¬ ման մեկնելու և վերադարձի մասին, ըստ որում այդ ուղևորությունը ներ¬ կայացվում է իբրև կրոնական <րուխտագնացություն»։ Այսպես1 «Տարազ»-ի 1891 թ. ամենավերջին համարում հաղորդված է, թե* Ծպր* Ղազարոս Աղա* {ք՚յանր վաղուց ուխտադրած լինելովմոտերս գնում է Երուսաղեմ ուխտիՔ (Jfi 50, էշ 762)։ Է» 311. «Անցյա) հունվարի 20-ին» — այսինքն' 1892 թվականի։ Էջ 313. «Արևելք» — օրաթերթ, որ հրատարակվել է Կ. Պո լսում (1884 — 1912 թթ.)։ — «Ջրօրհնեքի աղետի մասին...» — խոսքը վերաբերում է 1892 թ. հուն¬ վարի 6-ին Թի ֆլիսում' ջրօրհնեքի համար պատրաստված ժամանակավոր կամ ոլրջի խորտակմանը, որի մասին գրում են ժամանակի հայ թերթերը։ ?Այդ սարսափելի աղետը կւստարվեցավ իմ աչքի աոջև» — գրում է Հով¬ հաննես Թումանյանն իր 1892 թ. հունվարի 27-ի նամակում։ *...Դեմոնստր~ րացիաներ եղան առաջնորդարանի առջև։ Սինոդն այս գործի համար ուղար- հել է առանձին քննիչ հանձնաժողով. մեզ արդեն քննել են» (Հովհ* Թուման- յան — «Երկերի ժողովածու», հ. V, էջ 62)։ Էջ 314. «Իմ եզբորորղի եւորենը»— Խրիմյան Խորեն, որն իր հորեդբոր' Մկրտիչ Խրիմյանի, կաթողիկոսության (1892—1907) տարիներին էջմիած- նումն էր և ծառայում էր իբրև կաթողիկոսի քարտուղար։ Էջ 315. «Իսկ ինչ որ կվերաբերի քո առաջարկությանը» —հավանաբար Աղա յանի <ր առաջա րկութ յոլն ը» վերաբերում է Խրիմյանի կաթողիկոսության թեկնածությանը այն իմաստով, որ նա չմերժե հանձն առնելու «ամենայն հայոց կաթողիկոսիյ) «ազգընտիր պաշտոնը»։ — Սեդրակ|Ա]ն — խոսքը Արիստակես եպ. Սեդրակյանի (1844-—1906) մասին է։ Ս եղը ակ յանն ու Աղայանը Խրիմյանի եռանդուն կողմնակիցներից էին և ամեն կերպ ջանում էին, որպեսզի Խրիմյանն ընտրվի կաթողիկոս, ինչպես որ եղավ։ Այս խնդրում Աղայանը Գր. Արծրոլնոլ գլխավորած մչա- կական հոսանքի հետ էր։ «ՍԼղրակյանի արած սուրբ ուխտը Հայրիկի համար» — մեզ որոշակի հայտնի չէ, թե Աղայանի երուսաղեմյան ուղևորության նախօրեին «Սեդրակ - յանի արած սուրբ ուխտը Հայրիկի համար» ի նչ բովանդակություն է ունե¬ ցել, բայց հայտնի է, որ Աղայանի ուղևորության անմիջական և ամենազոր- ծուն աջակիցը եղել է Սեդրակյանը։ Այդ մասին է վկայում նրանց նամա¬ կագրությունը, մասնավորապես Աղայանի երկու նամակը մեկը գրված ուղե- վորության սկզբին% Բաթու միից' 1892 թ. հունվարի 21 ֊ին, իսկ մյուսր' 616