Էջ:Mikael Nalbandian, vol. 2.djvu/408

Այս էջը սրբագրված չէ

Վերջապես այն միտքը հայտնվեց,որ «Հյուսիսապայլի» շապկանկառի գաղապարը Նալբանդյանի և Նազարյանը վերցրել են «Թապառական Հրեա» վեպի հեղինակային առաջաբանից:Այդտեղ նկարագրված է «Հյուսիսային պայլողության»ծնունդը Բերինդի նեղուցի վրա. ահա մի հատված այդ առաշաբանից.

«Հորիզոնում երևացավ պայծառ կիսագուն, որի բերանի կենտրոնից, դուրս էին բխում ահագին լուսեղեն սյուներ, որոնք բարձ բարձրանալով  գունդի  ամենայն  կողմից, լուսավորում են և երկինքը, և գետինը, և ծովը:Հրեղեն փալմունքը, որպեես աբշալուսից, ընկնում է և սահում է տալիս երկու ցամաքհողի ահ-սև ահագին ապառաժներին»։
Ամսագրի շապկանկարի համեմատությունը էժեն Սյուի Հիշյալ նկարագրության հետ, խոսում է այդ վարկածի հավանականության օգտին (տե՛ս Մ․ Մխիթարյան, «Հյուսիսապթայլ» ամսագրի շապկանկարի շուրջ, «Սովետական գրականություն»,1979,№ 2, էջ 145—147) Էջ 72, տ․14.Եվժեն Սյու-Ֆրանսական ակնավոր գրող (1804-1857), հեղինակ  բազմահատոր «Փարիզի գաղտնիքները», «Թափառական Հրեա », («Ագասֆեր»), վեպերի:«Փարիզի գաղտնիքները »,հիմնավոր քննադադատության է ենթարկվել Կ. Մարքսի և Ֆ. էնգելսի «Սուրբ ընտանիքում», իսկ մի տարի առաջ, Բելինսկու կողմից,որի գրաղոսությունը տպագրվել է «Օտեչեստվեննիե զապիսկի» ամսագրում:Էժեն Սյուի ստողծագործության ուժեղ կողմերն արտահայտվել են նրա հակաղերական «Թափառական Հրեա» վեպում:Բնութագր.Սյուի ստեղծագործությունը Բելինսկին գրում է.«…Որպես Ֆրանսաիացի,էժեն սյուի խորթ չէ ընկածների և         թույլերի նկատմամբ ցուցաբերվող համակարքը։Մարդկությունն ու մարդասիրությունը ֆրանսիացիների ազգային մկարագրի ցայտուն գծերից է( Полн, собр,соч., том.VIII, стр. 185)։Միաժամանակ Բելինսկին նշում է և Սյուի թույլ կողմերը․ չափազանցնում, մելոդրամա, էֆեկտներ,թույլ խարակտներ (Полн.собр.,соч.,Том.X,стр.307):
Էջ 74, տ․ 11․«Ուսումն նավուղության»-տե՛ս ուսումնասիրութիւն նաւուղղութեան յերիս գիրս բաժանել, աշխատութեամբ տառնՀ․ Ղուկաս Վարդապետի օղուլլուգեան Տրապիզոնցւո, 1809, Վենետիկ։
 Էջ 75տ․ է․…հայերը օտարի լեզվով կարդում են յուրյանց սեփական հեղինակի գործը-Նկատի ունի,գլխավորապես,խորենցու օտար լեզուներով, այդ թվում  և ռուսերեն թարգմանությունները․ այդ ժամանակ պատրաստվում էր Խորենացու «Պատմության» երկրորդ հրատաարակությունը՝ Մկրտիչ Էմինի թարգմանությամբ։
Էջ 76, տ․ 3-4 …հրահանգ քրիստոնեական վարդապետության-հավանորեն նկատի ունի 1825 թ․ Տփխիսում լույս տեսած «Հրահանգ քրիստոնեական  վարդապետության» գիրքը, որը պահպանվում է Նալբանդյան անձնական գրադարանում։
տ․ 8․…իսկ մյուսի հոլովների կարգը այլն է բոլորովին- նկատի ունի Չամչյանի, Հուղարչյանի, Սալլանթյանի, Ավետիքյանի, Հարություն Ավագյանի և ուրիշների Քերականությունները։
Էջ 7, տ․ 37, էջ 79, տ․ 1․ …եթե մեր Մխիթարյան գերպատիվ հարք չեն կամեցել այս բանը հայերեն թարգմանել-Մխիթարյանների օրգան «Բազմավեպը» դեռևս 1846 թ․ էժեն Սյուի «Թափառական հրեա» վեպի մասին գրած գրախոսականում այն բնութագրում է իբրև վնասակար գիրք (հմմտ․Ա․ Բ․ Կարինյան Ակնարկներ հայ պարբերական մամուլի պատմության, հատոր 2, Երևան 1960, էջ 234)։