«Էջ:Հայկական Սովետական Հանրագիտարան (Soviet Armenian Encyclopedia) 13.djvu/641»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
(Pywikibot touch edit)
 
Էջի մարմին (ներառվելու է).Էջի մարմին (ներառվելու է).
Տող 1. Տող 1.
  +
ազատված մասերում կատարվում է անտառատնկում։ Կլիման բարեխառն է, զգալի է բրիզների ազդեցությունը։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը –6°C-ից մինչև – 12°C է, հուլիսինը՝ 6–16°C, տարեկան տեղումները՝ 450–850 մմ, վեգետացիայի շրջանը՝ 20–130 օր։ Խոշոր գետը Գավառագետն է։ Շրջանի տարածքում են Ակնա լիճը, Գեղարքունիքի և Լանջաղբյուրի ջրամբարները։ Գործում էր 13 միջտնտեսային ջրանցք (Սարուխանի, Նորադուզի աջափնյա, Նորադուզի ձախափնյա, Կարմիրգյուղի, Հացառատի ևն)։
ազատված մասերում կատարվում է ան–
 
  +
տաոատնկում։ Կլիման բարեխառն է, զգա–
 
  +
Տնտեսության առաջատար ճյուղերն են սարքաշինությունը, թեթև և էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերությունը, անասնապահությունն ու բուսաբուծությունը։ Գործում էր 13 արդյունաբերական ձեռնարկություն։ Կար 11 սովետ․ տնտեսություն։
լի է բրիզների ազդեցությունը։ Հունվարի
 
  +
միշին ջերմաստիճանը – 6°Օից մինչև
 
  +
Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղերն են անասնապահությունն (մատղաշի ինտենսիվ բտում, ոչխարաբուծություն, կաթնաանասնապահություն) ու բուսաբուծությունը (հացահատիկի, կարտոֆիլի, ծխախոտի, բանջարեղենի, կերային կուլտուրաների մշակում)։ Հանրապետությունում առաջնակարգ տեղ է գրավում կարտոֆիլի ու բրդի արտադրությամբ։ Զարգանում են թռչնաբուծությունն ու մեղվաբուծությունը։ Տարածքով է անցնում
– 12°C է, հուլիսին^ 6–16°C, տարեկան
 
  +
Երևան–Սևան–Վարդենիս խճուղու 39 կմ հատվածը։
տեղումները4 450–850 մմ, վեգետացիա–
 
  +
յի շրջանը4 20–130 օր։ Ւաշոր գետը Գա–
 
  +
Գործում է կապի հանգույց՝ 9 բաժանմունքով։
վառագետն է։ Շրջանի տարածքում են
 
  +
Ակնա լիճը, Գեղարքունիքի և Լանջաղբյու–
 
  +
1985–86 ուս․ տարում կար 10 միջնակարգ, 4 ութամյա, 2 երաժշտ․, 1 գեղարվեստի, 1 նկարչական, 1 մարզ․ դպրոց, ինդուստրիալ–մանկավարժական տեխնիկում, անասնաբուծ․-անասնաբուժ․ սովխոզ–տեխնիկում։ 1986-ին գործում էր 2 հիվանդանոց, 2 պոլիկլինիկա, 5 բժշկ․ ամբուլատորիա, 22 գրադարան, 12 մշակույթի տուն և ակումբ, 3 կինոթատրոն, 1 պետ․ թատրոն, հայրենագիտ․ թանգարան։
րի ջրամբարները։ Գործում էր 13 միջ–
 
  +
տնտեսային ջրանցք (Սարուխանի, Նո–
 
  +
Հնում շրջանի տարածքը մտել է Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի մեջ և կազմել է Գեղարքունիք գավառի մասը։ Արլ․ Հայաստանը Ռուսաստանին միանալուց հետո կազմել է Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառը։
րադուզի աջավւնյա, Նորադուզի ձախափ–
 
  +
նյա, Կարմիրգյուղի, Հացառատի ևն)։
 
  +
Հայաստանում սովետական կարգեր հաստատվելուց հետո,
Տնտեսության առաջատար ճյուղերն են
 
սարքաշինությունը, թեթև և էլեկտրա–
 
տեխնիկական արդյունաբերությունը,
 
անասնապահությունն ու բուսաբուծու–
 
թյունը։ Գործում էր 13 արդյունաբերա–
 
կան ձեռնարկություն։ Կար 11 սովետ,
 
տնտեսություն։
 
Գյուղատնտեսության առաջատար ճյու–
 
ղերն են անասնապահությունն (մատղա–
 
շի ինտենսիվ բտում, ոչխարաբուծություն,
 
կաթնաանասնապահություն) ու բուսա–
 
բուծությունը (հացահատիկի, կարտոֆիլի,
 
ծխախոտի, բանջարեղենի, կերային կուլ–
 
տուրաների մշակում)։ Հանրապետությու–
 
նում առաջնակարգ տեղ է գրավում կար–
 
տոֆիլի ու բրդի արտադրությամբ։ Զար–
 
գանում են թռչնաբուծությունն ու մեղ–
 
վաբուծությունը։ Տարածքով է անցնում
 
Երևան–Սևան–Վարդենիս խճուղու 39 կմ
 
հատվածը։
 
Գործում է կապի հանգույց՝ 9 բաժան–
 
մունքով։
 
1985–86 ուս․ տարում կար 10 միջնա–
 
կարգ, 4 ութամյա, 2 երաժշտ․, 1 գեղար–
 
«Կամո» հյուրանոցը
 
վեստի, 1 նկարչական, 1 մարզ, դպրոց,
 
ինդուստրիալ–մանկավարժական տեխնի–
 
կում, անասնաբուծ․-անասնաբուժ․ սով–
 
խոզ–տեխնիկում։ 1986-ին գործում էր 2
 
հիվանդանոց, 2 պոլիկլինիկա, 5 բժշկ․
 
ամբուլատորիա, 22 գրադարան, 12 մշա–
 
կույթի տուն և ակումբ, 3 կինոթատրոն,
 
1 պետ․ թատրոն, հայրենագիտ․ թանգա–
 
րան։
 
Հնում շրջանի տարածքը մտել է Մեծ
 
Հայքի Սյունիք նահանգի մեջ և կազմել է Գեղարքունիք գավառի մասը։ Արլ․ Հա–
 
յաստանը Ռուսաստանին միանալուց հե–
 
տո կազմել է Երևանի նահանգի Նոր Բա–
 
յագետի գավառը։ Հայաստանում սովե–
 
տական կարգեր հաստատվելուց հետո,
 
 
մինչև շրջանի ստեղծվելը, կազմել է Նոր
 
մինչև շրջանի ստեղծվելը, կազմել է Նոր
Բայագետի գավառի համանուն գավառա–
+
Բայազետի գավառի համանուն գավառամասը։
  +
մասը։
 
  +
Ճարտ․ հուշարձաններից նշանավոր են ուրարտական ամրոցը (Կամո), Բատիկյանի միանավ (IV դ․), Հացառատի (IX–X դդ․) եկեղեցիները, Հայրավանքը (IX–XII դդ․), Իլիկավանքը (X–XI դդ․)։
ճարտ․ հուշարձաններից նշանավոր են
 
  +
ուրարտական ամրոցը (Կամո), Բատիկ–
 
  +
Շրջանի կուս․ կազմակերպությունը ստեղծվել է 1930-ին։ 1987-ին կար 108 սկզբ․ կուս․ և 107 կոմերիտ, կազմակերպություն։
յանի միանավ (IV դ․), Հացառատի (IX–
 
  +
X դդ․) եկեղեցիները, Հայրավանքը (IX–
 
  +
Լույս է տեսնում «Լենինյան դրոշով» շրջանային թերթը։
XII դդ․), իլիկավանքը (X–XI դդ․)։
 
  +
Շրջանի կուս․ կազմակերպությունը
 
  +
''ԿՐԱՍՆՈՍԵԼՍԿԻ ՇՐՋԱՆ'', ՀՍՍՀ արլ–ում։
ստեղծվել է 1930-ին։ 1987-ին կար 108
 
  +
Կազմավորվել է 1937-ի դեկտ․ 31-ին։ Սահմանակից է Ադրբ․ ՍՍՀ–ին։ Տարածությունը 697 կմ<sup>2</sup> է, բն․՝ 28 հզ․ (1987), խտությունը՝ 40,6 մարդ/կմ<sup>2</sup>, վարչ․ կենտրոնը՝ Կրասնոսելսկ։ Ունի 1 քտա (Կրասնոսելսկ), 1 ավանային, 11 գյուղական սովետ։ Բնակավայրերն են․ Աղբուլաղ, Ամրխեր, Արծվաշեն, Արտանիշ, Բարիաբադ, Գետիկ, Գյոլքենդ, Թթուջուր, Թոխլուջա, Կրասնոսելսկ, Ղարաղայա, Մարտունի, Մեշաքենդ, Շորժա, Չայքենդ, Ջիլ, Զիվիխլու, Օրջոնիկիձե։
սկզբ․ կուս․ և 107 կոմերիտ, կազմակեր–
 
  +
պություն։
 
  +
Գտնվում է Սևանա լճի հս–արլ–ում, 1500–2800 մ բարձրության վրա, Միափորի, Արեգունու, մասամբ Սևանի լեռնաշղթաների արմ․ լանջերին։ Ընդգրկում է նաև Գետիկի հովիտը։ Տարածքի մի մասը
Լույս է տեսնում «Լենինյան դրոշով»
 
  +
(Արծվաշեն գ․) գտնվում է Ադրբ․ ՍՍՀ սահմանում։ Մակերևույթը լեռնային է՝ կտրտված Գետիկ գետով ու նրա վտակներով։ Առավելագույն բարձրությունը 2993 մ է (Մուրղուզ լեռ)։ Կան քրոմի, գրանիտի, բազալտի, հրակայուն կավի հանքավայրեր։ Լանդշաֆտը լեռնաանտառային, լեռնատափաստանային և լեռնամարգագետնային է։ Կլիման բարեխառն է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ –4°C-ց մինչև –10°C, հուլիսինը՝ 11–17°C, տարեկան տեղումները՝ 450–650 մմ, վեգետացիայի շրջանը՝ 100–130 օր։ Տարածքում են Գետիկի արգելավայրը և Արծվաշենի ջրամբարը։ Գործում են Ջիլի, Արծվաշենի, Գյոլքենդի, Գետիկի ջրհան կայանները։
շրջանային թերթը։
 
   
  +
Տնտեսության առաջատար ճյուղերն են անասնապահությունը, կարտոֆիլագործությունը, ծխախոտի, հացահատիկի,
ԿՐԱՄՆՈՍԵԷՍԿԻ ՇՐՋԱՆ, ՀՍՍՀ արլ–ում։
 
Կազմավորվել է 1937-ի դեկտ․ 31-ին։ Սահ–
 
մանակից է Ադրբ․ ՍՍՀ–ին։ Տարածությու–
 
նը 697 կւՐ է, բն․՝ 28 հզ․ (1987), խտությու–
 
նը՝ 40,6 մարդ/^ւ/2, վարչ․ կենտրոնը՝ Կը–
 
րասնոսելսկ։ Ունի 1 քտա (Կրասնոսելսկ),
 
1 ավանային, 11 գյուղական սովետ։ Բնա–
 
կավայրերն են․ Աղբուլաղ, Ամրխեր, Արծ–
 
վաշեն, Արտանիշ, Բարիաբադ, Գետիկ,
 
Գյոլքենդ, Թթուջուր, Թոխլուջա, Կրասնո–
 
սելսկ, Ղարաղայա, Մարտունի, Մեշա–
 
քենդ, Շորժա, Չայքենդ, Ջիլ, Զիվիխլու,
 
Օրջոնիկիձե։
 
Գտնվում է Սևանա լճի հս–արլ–ում,
 
1500–2800 մ բարձրության վրա, Միափո–
 
րի, Արեգունու, մասամբ Սևանի լեռնաշըղ–
 
թաների արմ․ լանջերին։ Ընդգրկում է նաև
 
Գետիկի հովիտը։ Տարածքի մի մասը
 
(Արծվաշեն գ․) գտնվում է Ադրբ․ ՍՍՀ սահ–
 
մանում։ Մակերևույթը լեռնային է՝ կը–
 
տըրտված Գետիկ գետով ու նրա վտակ–
 
ներով։ Առավելագույն բարձրությունը
 
2993 մ է (Մուրղուզ լեռ)։ Կան քրոմի, գրա–
 
նիտի, բազալտի, հրակայուն կավի հան–
 
քավայրեր։ Լանդշաֆտը լեռնաանտառա–
 
յին, լեռնատափաստանային և լեռնա–
 
մարգագետնային է։ Կլիման բարեխառն
 
է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝
 
–4°Օփց մինչև –10°C, հուլիսինը՝ 11–
 
17°C, տարեկան տեղումները՝ 450–650 մմ,
 
վեգետացիայի շրջանը՝ 100–130 օր։ Տա–
 
րածքում են Գետիկի արգելավայրը և Արծվաշենի ջրամբարը։ Գործում են Ջիլի,
 
Արծվաշենի, Գյոլքենդի, Գետիկի ջրհան
 
կայանները։
 
Տնտեսության առաջատար ճյուղերն են
 
անասնապահությունը, կարտոֆիլագոր–
 
ծությունը, ծխախոտի, հացահատիկի,
 
 
կերային կուլտուրաների մշակումը, գյու–
 
կերային կուլտուրաների մշակումը, գյու–
 
ղատնտ․ հումքը մշակող և թեթև արդյու–
 
ղատնտ․ հումքը մշակող և թեթև արդյու–
Տող 144. Տող 69.
 
ԱԿԳԲ– կուս․, 89 կոմերիտ, կազմակերպու–
 
ԱԿԳԲ– կուս․, 89 կոմերիտ, կազմակերպու–
 
թյուն։
 
թյուն։
Լույս է տեսնում «Բարեկամություն»
+
Լույս է տեսնում «Բարեկամություն» շրջ․ թերթը։
շրջ․ թերթը։
 
   
ՀՈԿՏԵՄԲԵՐՅԱՆԻ ՇՐՋՄ1յ (մինչև 1935-ը՝
+
ՀՈԿՏԵՄԲԵՐՅԱՆԻ ՇՐՋԱՆ (մինչև 1935-ը՝
 
Ղուրդուղուլիի շրջան) ՀՍՍՀ արմ–ում։
 
Ղուրդուղուլիի շրջան) ՀՍՍՀ արմ–ում։
 
Կազմավորվել է 1930-ի սեպտ․ 9-ին։ Սահ–
 
Կազմավորվել է 1930-ի սեպտ․ 9-ին։ Սահ–
2321

edits